12 maja przypada rocznica śmierci gen. Władysława Andersa – dowódcy Armii Polskiej w ZSRS, Armii Polskiej na Wschodzie i 2. Korpusu Polskiego, jednej z najważniejszych postaci polskiej historii wojskowej XX wieku.
Gen. Władysław Anders zmarł 12 maja 1970 roku w Londynie – dokładnie w 26. rocznicę rozpoczęcia bitwy o Monte Cassino. Zgodnie ze swoją wolą został pochowany wśród swoich żołnierzy na Polskim Cmentarzu Wojennym na Monte Cassino.
Z „nieludzkiej ziemi” na szlak 2. Korpusu
Po podpisaniu układu Sikorski–Majski w 1941 roku Anders stanął na czele tworzonej w Związku Sowieckim Armii Polskiej, której żołnierze w dużej części wcześniej przebywali w sowieckich więzieniach i łagrach.
W 1942 roku rozpoczęła się ewakuacja wojska oraz ludności cywilnej ze Związku Sowieckiego. Łącznie do Iranu wyprowadzono ponad 115 tysięcy osób, w tym około 78,5 tysiąca żołnierzy i 37 tysięcy cywilów.
Z części tych sił utworzono następnie 2. Korpus Polski, którego dowódcą został gen. Anders. Formacja przeszła szlak przez Bliski Wschód do Włoch, gdzie uczestniczyła m.in. w bitwach pod Monte Cassino, Ankoną i Bolonią.
Monte Cassino – symbol całego pokolenia
Najbardziej znanym epizodem tego szlaku pozostaje bitwa o Monte Cassino.
W maju 1944 roku żołnierze 2. Korpusu Polskiego odegrali kluczową rolę w przełamaniu niemieckiej obrony na Linii Gustawa i zdobyciu wzgórza klasztornego.
Dla wielu Polaków Monte Cassino stało się symbolem nie tylko wojskowego zwycięstwa, ale również ogromnej ceny, jaką polscy żołnierze płacili za nadzieję na odzyskanie wolnej ojczyzny.
Gen. Anders w projekcie „Ocalić od zapomnienia II”
Gen. Władysław Anders jest jednym z głównych bohaterów naszego projektu „Ocalić od zapomnienia II – bohaterowie i szlaki polskiego oręża”.
Jego historię oraz szlak 2. Korpusu Polskiego będziemy przybliżać uczestnikom poprzez:
- warsztaty modelarskie,
- działania edukacyjne,
- spotkania międzypokoleniowe,
- projekty twórcze związane z historią polskiego oręża.
Zależy nam, aby historia nie pozostawała jedynie zbiorem dat i nazwisk.
Chcemy, żeby można ją było poznać poprzez doświadczenie, rozmowę, pracę własnych rąk i spotkanie z drugim człowiekiem.
Kartka historyczna poświęcona gen. Andersowi
Z okazji rocznicy przygotowaliśmy również okolicznościową kartkę historyczną poświęconą gen. Władysławowi Andersowi, którą można bezpłatnie pobrać:
Wersje drukowane będą także dostępne podczas wydarzeń organizowanych w ramach projektu.
Aktualne informacje o działaniach projektu publikujemy na dedykowanej stronie:
Pamięć o historii nie powinna kończyć się na rocznicach.
Chcemy ją przekazywać dalej – przez ludzi, miejsca i doświadczenie.
Zadanie współfinansowane ze środków Ministra Obrony Narodowej.




