O samotności seniorów w czasie świąt
„Starzejemy się wszyscy, ale czy na naszą starość chcielibyśmy poczuć się dokładnie tak, jak dziś ci, których sami oddajemy?”
– to pytanie, które wybrzmiało w materiale TVP1 „19:30” z 21 grudnia 2025 roku, wypowiedziane przez Marcina Kołodzieja.
Święta Bożego Narodzenia kojarzą się z bliskością, rodziną i wspólnym czasem. Dla wielu osób starszych rzeczywistość wygląda jednak zupełnie inaczej. Coraz częściej lekarze i pracownicy ochrony zdrowia w Polsce zwracają uwagę na niepokojące zjawisko: seniorzy trafiają do szpitali tuż przed Wigilią i pozostają tam przez całe święta nie dlatego, że wymagają leczenia, lecz dlatego, że nie ma kto się nimi zająć.
„Granny dumping” – cichy problem XXI wieku
W literaturze anglojęzycznej zjawisko to określane jest mianem „granny dumping” – porzucania osób starszych w instytucjach medycznych lub publicznych, często na krótki czas, by opiekunowie mogli „przetrwać” święta bez dodatkowej odpowiedzialności.
Polscy lekarze wojewódzcy oraz personel medyczny potwierdzają, że w okresach świątecznych – takich jak Boże Narodzenie czy Wielkanoc – liczba seniorów zgłaszających się na SOR-y wyraźnie wzrasta, a część rodzin nie odbiera swoich bliskich na święta, mimo braku medycznych wskazań do hospitalizacji.
Dla osób starszych oznacza to często poczucie samotności, odrzucenia i głębokiej traumy – doświadczenie, które nie powinno mieć miejsca w nowoczesnym, solidarnym społeczeństwie.
Opieka to ogromne obciążenie – ale nie usprawiedliwienie
Jednocześnie trzeba jasno powiedzieć: opieka nad osobą starszą jest ogromnym wyzwaniem. Rodzinni opiekunowie często funkcjonują pod dużą presją, doświadczają przewlekłego stresu, izolacji społecznej i obniżenia jakości życia. Badania pokazują, że długotrwałe przeciążenie opieką może negatywnie wpływać na zdrowie psychiczne i fizyczne.
To jednak nie zmienia faktu, że oddanie bliskiej osoby do szpitala wyłącznie po to, by „mieć spokój” na święta, pozostaje dramatem – zarówno dla seniora, jak i dla systemu ochrony zdrowia.
Wezwanie do refleksji
Jak podkreśla Marcin Kołodziej:
„Starzejemy się wszyscy – pytanie brzmi, czy na własną starość chcielibyśmy czuć się tak, jak dziś czują się ci, których sami oddajemy.”
To nie tylko mocna obserwacja, ale wezwanie do refleksji nad odpowiedzialnością, relacjami i empatią.
Święta to nie tylko daty w kalendarzu – to ludzie, pamięć i obecność drugiego człowieka.
W Fundacji poMOC wierzymy, że żaden senior nie powinien spędzać Wigilii samotnie na izbie przyjęć. O tym problemie trzeba mówić głośno, rzetelnie i z uważnością – bo godna starość dotyczy nas wszystkich.
Joanna Kołodziej
